Lương tối thiểu vùng 2026: Mức mới, cách tính và nghĩa vụ doanh nghiệp

Lương tối thiểu vùng 2026 là bao nhiêu?

Nghị định 74/2024/NĐ-CP ngày 30/6/2024 của Chính phủ quy định mức lương tối thiểu vùng áp dụng từ ngày 01/7/2024 — đây là mức đang có hiệu lực trong năm 2026 (chưa có nghị định mới thay thế). Theo đó, bốn vùng lương tối thiểu theo tháng được xác định như sau:

• Vùng I: 4.960.000 đồng/tháng — áp dụng cho Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu và Quảng Ngãi (một số huyện).
• Vùng II: 4.410.000 đồng/tháng — áp dụng cho các thành phố trực thuộc tỉnh và một số huyện lân cận trung tâm kinh tế lớn.
• Vùng III: 3.860.000 đồng/tháng — áp dụng cho các thị xã, thành phố còn lại và một số huyện đặc thù.
• Vùng IV: 3.450.000 đồng/tháng — áp dụng cho các địa bàn còn lại trên cả nước.

So với năm 2023, mức lương tối thiểu tăng bình quân 6%, tương đương tăng từ 200.000 đến 280.000 đồng/tháng tùy vùng. Đây là lần điều chỉnh quan trọng nhất từ năm 2023 đến nay và doanh nghiệp cần cập nhật ngay để tránh vi phạm.

Hải Phòng thuộc vùng lương nào?

Theo Phụ lục đính kèm Nghị định 74/2024/NĐ-CP, toàn bộ địa bàn thành phố Hải Phòng thuộc Vùng I, áp dụng mức lương tối thiểu 4.960.000 đồng/tháng. Điều này bao gồm tất cả các quận nội thành (Hồng Bàng, Ngô Quyền, Lê Chân, Hải An, Kiến An, Đồ Sơn, Dương Kinh) và các huyện ngoại thành (Thủy Nguyên, An Dương, An Lão, Kiến Thụy, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, Cát Hải).

Nghĩa là, bất kể doanh nghiệp đặt trụ sở ở trung tâm hay khu công nghiệp ngoại ô Hải Phòng — Tràng Duệ, VSIP Hải Phòng, DEEP C, Đình Vũ — đều phải trả lương tối thiểu không thấp hơn 4.960.000 đồng/tháng cho người lao động làm đủ giờ tiêu chuẩn.

Phân biệt lương tối thiểu vùng và lương cơ sở

Nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn giữa hai khái niệm này. Cụ thể:

• Lương tối thiểu vùng: áp dụng cho người lao động làm việc theo hợp đồng lao động tại doanh nghiệp, hộ kinh doanh, tổ chức, hợp tác xã có thuê lao động. Đây là mức sàn thấp nhất mà người sử dụng lao động phải trả.
• Lương cơ sở: áp dụng riêng cho cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Từ 01/7/2024, lương cơ sở là 2.340.000 đồng/tháng.

Hai mức này hoạt động độc lập và không có mối liên hệ tính toán trực tiếp. Doanh nghiệp tư nhân chỉ cần quan tâm đến lương tối thiểu vùng theo NĐ 74/2024.

Cách tính lương tối thiểu áp dụng thực tế

Lương tối thiểu theo giờ

Ngoài mức theo tháng, NĐ 74/2024 quy định lương tối thiểu theo giờ:

• Vùng I: 23.800 đồng/giờ
• Vùng II: 21.200 đồng/giờ
• Vùng III: 18.600 đồng/giờ
• Vùng IV: 16.600 đồng/giờ

Lương tối thiểu theo giờ áp dụng cho người lao động làm việc theo hợp đồng lao động theo giờ, đặc biệt phổ biến trong các ngành bán lẻ, nhà hàng, khách sạn tại Hải Phòng.

Các khoản không được tính vào lương tối thiểu

Đây là điểm rất quan trọng mà nhiều doanh nghiệp áp dụng sai. Theo quy định, các khoản sau không được tính vào lương tối thiểu khi xác định mức sàn:

• Phụ cấp làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, làm việc trong điều kiện nặng nhọc, độc hại.
• Tiền thưởng, tiền thưởng sáng kiến.
• Tiền ăn giữa ca, tiền xăng xe, tiền điện thoại, tiền nhà ở, tiền trông giữ trẻ.
• Các khoản hỗ trợ, bổ sung khác không liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong điều kiện lao động bình thường.

Như vậy, lương thực trả của người lao động (gồm lương cơ bản + phụ cấp chức vụ + phụ cấp trách nhiệm + phụ cấp thâm niên) phải đạt tối thiểu 4.960.000 đồng/tháng tại Hải Phòng. Các khoản phụ cấp đặc biệt kể trên không được "gộp" vào để đủ mức tối thiểu.

Tác động đến đóng BHXH, BHYT, BHTN

Mức lương tối thiểu vùng là căn cứ quan trọng để tính mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc trong một số trường hợp:

• Mức lương làm căn cứ đóng BHXH không được thấp hơn lương tối thiểu vùng. Nếu lương hợp đồng thấp hơn, doanh nghiệp vẫn phải đóng theo mức tối thiểu.
• Mức lương đóng BHXH tối đa bằng 20 lần lương cơ sở (tức 46.800.000 đồng/tháng từ 01/7/2024).
• Tỷ lệ đóng: doanh nghiệp đóng 17% (BHXH 14% + BHYT 3%), người lao động đóng 10,5% (BHXH 8% + BHYT 1,5% + BHTN 1%).

Doanh nghiệp tại Hải Phòng trả lương thấp hơn 4.960.000 đồng có nguy cơ bị truy thu BHXH và xử phạt hành chính đồng thời.

Mức phạt khi vi phạm lương tối thiểu

Nghị định 12/2022/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động. Doanh nghiệp trả lương thấp hơn lương tối thiểu vùng bị phạt tiền theo quy mô:

• Từ 1 đến 10 người lao động: phạt 20.000.000 – 30.000.000 đồng.
• Từ 11 đến 50 người lao động: phạt 30.000.000 – 50.000.000 đồng.
• Từ 51 đến 100 người lao động: phạt 50.000.000 – 75.000.000 đồng.
• Từ 101 đến 300 người lao động: phạt 75.000.000 – 90.000.000 đồng.
• Trên 300 người lao động: phạt 90.000.000 – 150.000.000 đồng (mức tối đa theo Điều 17 NĐ 12/2022).

Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp bị buộc trả đủ tiền lương còn thiếu cộng lãi suất tiền gửi không kỳ hạn ngân hàng. Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội Hải Phòng và Chi cục Thanh tra Sở LĐTBXH thường xuyên thanh tra đột xuất tại các khu công nghiệp.

Điều chỉnh hợp đồng lao động khi thay đổi lương tối thiểu

Khi mức lương tối thiểu vùng tăng, doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau:

1. Rà soát toàn bộ hợp đồng lao động: xác định những hợp đồng có mức lương cơ bản dưới mức tối thiểu mới.
2. Thương lượng và ký phụ lục hợp đồng: nâng lương trong hợp đồng lên đủ mức tối thiểu. Việc tự ý cắt giảm phụ cấp để bù đắp phần tăng lương tối thiểu bị coi là vi phạm.
3. Cập nhật bảng lương nội bộ: bảng lương phải đăng ký với cơ quan BHXH và công khai tại nơi làm việc theo Điều 93 Bộ luật Lao động 2019.
4. Điều chỉnh mức đóng BHXH: mức đóng căn cứ vào lương mới ghi trong hợp đồng.

Doanh nghiệp không thể lấy lý do "tình hình kinh doanh khó khăn" để trả dưới lương tối thiểu. Đây là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc, không có ngoại lệ.

Talochi Legal hỗ trợ doanh nghiệp Hải Phòng

Talochi Legal cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý lao động toàn diện cho doanh nghiệp tại Hải Phòng, bao gồm: rà soát hệ thống thang bảng lương, soạn thảo và cập nhật hợp đồng lao động, tư vấn xử lý tranh chấp lao động, và đại diện trong thanh tra lao động. Liên hệ ngay để được tư vấn miễn phí lần đầu.

Tác động của lương tối thiểu vùng đến doanh nghiệp

Khi mức lương tối thiểu vùng tăng, doanh nghiệp chịu tác động trực tiếp trên nhiều khoản chi phí liên quan. Không chỉ tiền lương cơ bản phải điều chỉnh, mà các khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cũng tăng theo vì được tính trên cơ sở lương. Cụ thể, doanh nghiệp đóng 17,5% BHXH, 3% BHYT và 1% BHTN trên quỹ tiền lương — khi lương tối thiểu tăng 6%, tổng chi phí lao động có thể tăng 8-10% do hiệu ứng cộng dồn.

Với doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động phổ thông như ngành may mặc, chế biến thủy sản, xây dựng, mức tăng này tạo áp lực tài chính đáng kể. Theo khảo sát của VCCI năm 2025, khoảng 35% doanh nghiệp nhỏ và vừa cho biết chi phí lao động chiếm trên 40% tổng chi phí sản xuất. Do đó, việc lập kế hoạch tài chính và điều chỉnh bảng lương cần được thực hiện sớm, tốt nhất trước 2-3 tháng so với thời điểm áp dụng mức lương mới.

Xử phạt khi vi phạm quy định lương tối thiểu

Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 83/2024), doanh nghiệp trả lương thấp hơn mức tối thiểu vùng bị phạt từ 20 triệu đến 75 triệu đồng tùy số lượng lao động bị vi phạm. Ngoài phạt tiền, doanh nghiệp còn phải truy trả phần chênh lệch cho người lao động cộng thêm khoản lãi theo mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn của ngân hàng nơi doanh nghiệp mở tài khoản trả lương. Trường hợp tái phạm, mức phạt tăng gấp đôi và có thể bị đình chỉ hoạt động.