Bảo hiểm xã hội 2026: Mức đóng và quyền lợi mới nhất


Chuyên Viên Pháp Lý
Tổng hợp mức đóng BHXH, BHYT, BHTN năm 2026 cho cả người lao động và doanh nghiệp, các chế độ được hưởng và thay đổi quan trọng theo Luật BHXH sửa đổi.
Mức đóng BHXH 2026 cho doanh nghiệp và người lao động
Theo quy định hiện hành, tổng tỷ lệ đóng các loại bảo hiểm bắt buộc như sau:
| Loại bảo hiểm | Doanh nghiệp | Người lao động | Tổng |
|---|---|---|---|
| BHXH | 17,5% | 8% | 25,5% |
| BHYT | 3% | 1,5% | 4,5% |
| BHTN | 1% | 1% | 2% |
| Tổng | 21,5% | 10,5% | 32% |
Căn cứ đóng BHXH là tiền lương tháng ghi trong hợp đồng lao động, bao gồm lương cơ bản và các phụ cấp thường xuyên, ổn định. Mức tối thiểu bằng lương tối thiểu vùng; mức tối đa là 20 lần mức lương cơ sở (hiện tại: 20 × 2.340.000 = 46.800.000đ/tháng).
Các chế độ BHXH người lao động được hưởng
BHXH ngắn hạn
- Ốm đau: 75% mức lương đóng BHXH, tối đa 30–60 ngày/năm tùy thâm niên
- Thai sản: 100% bình quân lương 6 tháng trước nghỉ
- Tai nạn lao động — bệnh nghề nghiệp: Tùy mức độ suy giảm khả năng lao động
BHXH dài hạn
- Hưu trí: Đủ tuổi (60 nam / 55 nữ theo lộ trình) và đủ 20 năm đóng BHXH
- Tử tuất: Thân nhân người lao động chết nhận trợ cấp một lần hoặc hàng tháng
Rút BHXH một lần: Điều kiện và thay đổi quan trọng 2026
Luật BHXH sửa đổi 2024 (hiệu lực 1/7/2026) thay đổi quy định rút BHXH một lần:
- Người lao động tham gia BHXH trước 1/7/2026: Vẫn được rút một lần nếu đủ điều kiện
- Người tham gia BHXH sau 1/7/2026: Chỉ được rút tối đa 50% số năm đóng, phần còn lại bảo lưu để tính lương hưu
- Trường hợp đặc biệt được rút toàn bộ: Ra nước ngoài định cư, mắc bệnh hiểm nghèo, hết tuổi lao động mà không đủ năm đóng
Hậu quả khi doanh nghiệp trốn đóng BHXH
Trốn đóng BHXH là hành vi vi phạm nghiêm trọng với hậu quả:
- Phạt hành chính từ 12–20% số tiền trốn đóng, tối đa 75 triệu đồng
- Truy thu toàn bộ số BHXH chưa đóng cộng lãi chậm đóng
- Bị công khai tên trên cổng thông tin BHXH
- Xử lý hình sự nếu trốn đóng từ 200 triệu đồng trở lên (Điều 216 BLHS)
Câu hỏi thường gặp về BHXH doanh nghiệp?
Nhân viên làm việc theo hợp đồng dưới 3 tháng có phải đóng BHXH không?
Hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên phải tham gia BHXH bắt buộc. Hợp đồng dưới 1 tháng không bắt buộc nhưng doanh nghiệp phải bù thêm 32% vào lương để người lao động tự đóng.
Doanh nghiệp có thể chọn mức lương đóng BHXH thấp hơn lương thực tế không?
Không hợp pháp. Mức lương đóng BHXH phải đúng bằng tiền lương thực trả theo hợp đồng (gồm lương và các phụ cấp ổn định). Ghi lương thấp trong hợp đồng để giảm BHXH là hành vi vi phạm pháp luật.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý chính thức. Để được tư vấn cụ thể, vui lòng liên hệ trực tiếp với luật sư.
Bình luận
Bài viết liên quan
eContract chưa kết nối: Hợp đồng lao động điện tử chuyển tiếp theo Nghị quyết 44 ra sao?
Phân biệt mốc 15/12, 31/12/2026 và 01/01/2027 theo Nghị quyết 44, kiểm tra nhà cung cấp, giá trị hợp đồng và trạng thái ID trong thời gian chờ kết nối.
Pháp lý lao độngLương tối thiểu vùng 2027 theo Nghị định 399: Bảng mức mới và checklist cho doanh nghiệp
Nghị định 399/2026 quy định mức lương tối thiểu từ 01/01/2027. Xem bảng tháng, giờ và checklist tra địa bàn, rà soát hợp đồng, chuẩn bị bảng lương.
Pháp lý lao độngNghỉ phép không lương 2026: Quy định, quyền lợi và nghĩa vụ người lao động
Nghỉ phép không lương ảnh hưởng thế nào đến BHXH, phép năm, và thâm niên? Bài viết giải đáp toàn bộ quy định và quyền lợi liên quan.
Pháp lý lao độngLao động nước ngoài tại Việt Nam: Giấy phép lao động, điều kiện và quy trình 2026
Doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài không có giấy phép lao động bị phạt 30-45 triệu đồng/người và người lao động có thể bị trục xuất. Nắm đúng quy trình tránh rủi ro pháp lý.