Bảo hiểm xã hội 2026: Mức đóng và quyền lợi mới nhất


Chuyên Viên Pháp Lý
Tổng hợp mức đóng BHXH, BHYT, BHTN năm 2026 cho cả người lao động và doanh nghiệp, các chế độ được hưởng và thay đổi quan trọng theo Luật BHXH sửa đổi.
Mức đóng BHXH 2026 cho doanh nghiệp và người lao động
Theo quy định hiện hành, tổng tỷ lệ đóng các loại bảo hiểm bắt buộc như sau:
| Loại bảo hiểm | Doanh nghiệp | Người lao động | Tổng |
|---|---|---|---|
| BHXH | 17,5% | 8% | 25,5% |
| BHYT | 3% | 1,5% | 4,5% |
| BHTN | 1% | 1% | 2% |
| Tổng | 21,5% | 10,5% | 32% |
Căn cứ đóng BHXH là tiền lương tháng ghi trong hợp đồng lao động, bao gồm lương cơ bản và các phụ cấp thường xuyên, ổn định. Mức tối thiểu bằng lương tối thiểu vùng; mức tối đa là 20 lần mức lương cơ sở (hiện tại: 20 × 2.340.000 = 46.800.000đ/tháng).
Các chế độ BHXH người lao động được hưởng
BHXH ngắn hạn
- Ốm đau: 75% mức lương đóng BHXH, tối đa 30–60 ngày/năm tùy thâm niên
- Thai sản: 100% bình quân lương 6 tháng trước nghỉ
- Tai nạn lao động — bệnh nghề nghiệp: Tùy mức độ suy giảm khả năng lao động
BHXH dài hạn
- Hưu trí: Đủ tuổi (60 nam / 55 nữ theo lộ trình) và đủ 20 năm đóng BHXH
- Tử tuất: Thân nhân người lao động chết nhận trợ cấp một lần hoặc hàng tháng
Rút BHXH một lần: Điều kiện và thay đổi quan trọng 2026
Luật BHXH sửa đổi 2024 (hiệu lực 1/7/2026) thay đổi quy định rút BHXH một lần:
- Người lao động tham gia BHXH trước 1/7/2026: Vẫn được rút một lần nếu đủ điều kiện
- Người tham gia BHXH sau 1/7/2026: Chỉ được rút tối đa 50% số năm đóng, phần còn lại bảo lưu để tính lương hưu
- Trường hợp đặc biệt được rút toàn bộ: Ra nước ngoài định cư, mắc bệnh hiểm nghèo, hết tuổi lao động mà không đủ năm đóng
Hậu quả khi doanh nghiệp trốn đóng BHXH
Trốn đóng BHXH là hành vi vi phạm nghiêm trọng với hậu quả:
- Phạt hành chính từ 12–20% số tiền trốn đóng, tối đa 75 triệu đồng
- Truy thu toàn bộ số BHXH chưa đóng cộng lãi chậm đóng
- Bị công khai tên trên cổng thông tin BHXH
- Xử lý hình sự nếu trốn đóng từ 200 triệu đồng trở lên (Điều 216 BLHS)
Câu hỏi thường gặp về BHXH doanh nghiệp?
Nhân viên làm việc theo hợp đồng dưới 3 tháng có phải đóng BHXH không?
Hợp đồng lao động từ đủ 1 tháng trở lên phải tham gia BHXH bắt buộc. Hợp đồng dưới 1 tháng không bắt buộc nhưng doanh nghiệp phải bù thêm 32% vào lương để người lao động tự đóng.
Doanh nghiệp có thể chọn mức lương đóng BHXH thấp hơn lương thực tế không?
Không hợp pháp. Mức lương đóng BHXH phải đúng bằng tiền lương thực trả theo hợp đồng (gồm lương và các phụ cấp ổn định). Ghi lương thấp trong hợp đồng để giảm BHXH là hành vi vi phạm pháp luật.
Nội dung bài viết chỉ mang tính chất thông tin chung, không phải tư vấn pháp lý chính thức. Để được tư vấn cụ thể, vui lòng liên hệ trực tiếp với luật sư.
Bình luận
Bài viết liên quan
BHXH bắt buộc 2026: Mức đóng, quyền lợi và nghĩa vụ doanh nghiệp
Luật BHXH 2024 hiệu lực 01/07/2025 mở rộng đối tượng bắt buộc, bổ sung chế tài mạnh hơn với DN trốn đóng. Doanh nghiệp cần cập nhật nghĩa vụ ngay.
Pháp lý lao độngLương tối thiểu vùng 2026: Mức mới, cách tính và nghĩa vụ doanh nghiệp
Lương tối thiểu vùng 2026 áp dụng từ 01/07/2024 theo NĐ 74/2024/NĐ-CP. Doanh nghiệp Hải Phòng áp dụng Vùng I với mức 4.960.000đ/tháng.
Pháp lý lao độngBị nợ lương: Quyền của người lao động và cách đòi lương đúng luật 2026
Nợ lương là vi phạm pháp luật lao động nghiêm trọng. Bài viết hướng dẫn người lao động 4 bước đòi lương theo đúng trình tự pháp lý, mức phạt doanh nghiệp và quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng khi bị nợ lương.
Pháp lý lao độngĐơn phương chấm dứt hợp đồng lao động: Điều kiện, thủ tục và bồi thường 2026
Đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái luật có thể khiến cả người lao động lẫn doanh nghiệp phải bồi thường thiệt hại đáng kể. Hiểu đúng Điều 35–41 BLLĐ 2019 để tự bảo vệ.