So sánh tổng quan: Hộ kinh doanh vs Công ty
| Tiêu chí | Hộ kinh doanh | Công ty (TNHH/CTCP) |
|---|---|---|
| Trách nhiệm pháp lý | Không giới hạn (tài sản cá nhân chịu nợ) | Giới hạn theo vốn góp |
| Số người sở hữu | 1 cá nhân hoặc 1 hộ gia đình | 1 đến không giới hạn |
| Thuế | Thuế khoán hoặc thuế theo doanh thu đơn giản | Thuế GTGT + TNDN + TNCN đầy đủ |
| Xuất hóa đơn VAT | Giới hạn; phải xin phép xuất hóa đơn | Tự do xuất hóa đơn theo loại |
| Nhân viên | Tối đa 10 người (ngành thương mại, dịch vụ) | Không giới hạn |
| Số chi nhánh | 1 địa điểm kinh doanh chính | Không giới hạn chi nhánh, VPĐD |
| Kế toán | Sổ sách đơn giản hơn | Phải lập BCTC đầy đủ theo chuẩn mực kế toán |
| Uy tín với đối tác lớn | Thấp hơn | Cao hơn, đặc biệt với doanh nghiệp nước ngoài |
Khi nào nên dùng hộ kinh doanh?
- Kinh doanh nhỏ lẻ, doanh thu <200 triệu/năm
- Buôn bán tại chỗ, không cần hóa đơn VAT thường xuyên
- Không cần mở rộng ra nhiều địa điểm
- Chưa có nhân viên nhiều
- Không muốn bộ máy kế toán phức tạp
Khi nào nên thành lập công ty?
- Khách hàng lớn (doanh nghiệp, nhà nước) yêu cầu hóa đơn VAT và hợp đồng với công ty
- Muốn bảo vệ tài sản cá nhân khỏi rủi ro kinh doanh
- Có kế hoạch gọi vốn đầu tư
- Muốn mở rộng quy mô, tuyển nhiều nhân viên
- Làm đại lý, nhà phân phối cho thương hiệu lớn (thường yêu cầu pháp nhân công ty)
- Xuất khẩu — cần giấy phép xuất nhập khẩu
Chuyển đổi hộ kinh doanh sang công ty
Hộ kinh doanh có thể chuyển đổi sang công ty TNHH hoặc DNTN mà không cần đóng cửa hộ trước. Thủ tục:
- Đăng ký thành lập công ty mới tại Sở KH&ĐT
- Kế thừa tài sản, hợp đồng và nhân viên từ hộ kinh doanh
- Chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh sau khi công ty đã hoạt động
- Quyết toán thuế hộ kinh doanh
Không có quy trình chuyển đổi trực tiếp như với loại hình doanh nghiệp — thực chất là thành lập mới và chuyển giao tài sản.
Câu hỏi thường gặp về hộ kinh doanh vs công ty?
Hộ kinh doanh có thể ký hợp đồng với doanh nghiệp nhà nước không?
Có thể, nhưng nhiều gói thầu nhà nước yêu cầu nhà thầu phải là doanh nghiệp có đầy đủ tư cách pháp nhân. Nếu muốn tham gia đấu thầu chính phủ hay trở thành nhà cung cấp của tập đoàn lớn, nên chuyển sang hình thức công ty. Xem thêm: Thành lập công ty TNHH 1 thành viên.