Điều kiện kinh doanh dịch vụ ăn uống 2026: ATTP, PCCC và các giấy phép cần thiết

Dịch vụ ăn uống là một trong những ngành kinh doanh có điều kiện phổ biến nhất — và cũng là ngành bị xử phạt nhiều nhất do chủ cơ sở không nắm rõ quy định. Mở nhà hàng, quán cà phê, căn tin, bếp ăn tập thể hay thậm chí một tiệm trà sữa nhỏ đều phải tuân thủ ít nhất 4-6 loại giấy phép/điều kiện khác nhau.

Tổng quan các giấy phép cần cho cơ sở kinh doanh ăn uống

Giấy phép/Điều kiện	Cơ quan cấp	Bắt buộc?
Đăng ký kinh doanh (HKD hoặc DN)	Phòng ĐKDN — Sở KHĐT / UBND huyện	Bắt buộc
Giấy chứng nhận ATTP	Chi cục VSATTP / Sở Y tế / Sở NNPTNT	Bắt buộc (trừ diện tự công bố)
Phòng cháy chữa cháy (PCCC)	Cảnh sát PCCC — Công an tỉnh/TP	Bắt buộc với cơ sở ≥300m²
Môi trường (ĐTM hoặc cam kết)	Sở TN&MT / UBND	Phụ thuộc quy mô
Giấy phép rượu bia (nếu bán)	Phòng Kinh tế / Sở CT	Bắt buộc nếu bán rượu
Giấy chứng nhận đủ điều kiện an ninh trật tự	Công an xã/phường	Nếu kinh doanh kết hợp lưu trú/bar

Điều kiện An toàn thực phẩm (ATTP) — Quan trọng nhất

Căn cứ theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP hướng dẫn Luật ATTP, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống được chia thành 2 nhóm:

Nhóm 1: Phải có Giấy chứng nhận ATTP

• Cơ sở chế biến suất ăn sẵn, bếp ăn tập thể từ 200 suất/lần trở lên
• Cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống có diện tích sử dụng từ 200m² trở lên
• Cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố (một số địa phương yêu cầu)

Nhóm 2: Tự công bố, không cần Giấy chứng nhận riêng

Cơ sở nhỏ lẻ, doanh nghiệp siêu nhỏ chỉ cần tự công bố đủ điều kiện ATTP và gửi bản tự công bố về cơ quan quản lý (không cần chờ phê duyệt).

Điều kiện ATTP cần đáp ứng

• Cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ đảm bảo yêu cầu vệ sinh
• Nguồn nước sử dụng đạt tiêu chuẩn (có xét nghiệm nước định kỳ)
• Nguyên liệu thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, có hóa đơn
• Người trực tiếp chế biến có chứng nhận kiến thức ATTP
• Người chế biến được khám sức khỏe định kỳ
• Có quy trình xử lý rác thải, chất thải thực phẩm

Điều kiện PCCC cho cơ sở ăn uống

Căn cứ Nghị định 136/2020/NĐ-CP (sửa đổi):

• Cơ sở < 300m²: Trang bị bình chữa cháy, sơ đồ thoát nạn — không cần thẩm duyệt PCCC
• Cơ sở 300m² – 1.000m²: Cần nghiệm thu PCCC trước khi đưa vào sử dụng
• Cơ sở > 1.000m² (trung tâm thương mại, khách sạn…): Cần thẩm duyệt thiết kế PCCC từ giai đoạn xây dựng

Hệ thống PCCC cần lắp đặt tùy quy mô: Bình chữa cháy, đầu báo khói, hệ thống phun nước tự động (sprinkler), đèn chỉ dẫn thoát nạn, hệ thống thông gió khẩn cấp.

Điều kiện về môi trường

Căn cứ Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP:

• Cơ sở nhỏ: Cam kết bảo vệ môi trường (đăng ký tại UBND xã/phường)
• Cơ sở vừa: Kế hoạch bảo vệ môi trường (đăng ký tại UBND huyện/Sở TN&MT)
• Dự án lớn: Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) — áp dụng với dự án đầu tư quy mô lớn

Với nhà hàng/quán ăn thông thường, phần lớn chỉ cần cam kết bảo vệ môi trường — đặc biệt chú ý xử lý nước thải nhà bếp và mùi thức ăn ảnh hưởng khu dân cư.

Giấy phép bán rượu, bia

Nếu cơ sở bán rượu, bia trong bữa ăn hoặc có quầy bar, cần xin thêm:

• Giấy phép bán lẻ rượu: Do Phòng Kinh tế (với quận/huyện thành thị) hoặc UBND huyện (với nông thôn) cấp
• Điều kiện: diện tích tối thiểu, có tủ/kệ lưu trữ rượu đúng quy định, không nằm trong khu cấm bán

Timeline và chi phí ước tính khi mở nhà hàng

Thủ tục	Thời gian	Chi phí ước tính
Đăng ký kinh doanh	3-5 ngày	0 đồng (phí lệ phí)
Giấy chứng nhận ATTP	15-20 ngày	150.000 – 500.000đ phí thẩm định
Thẩm duyệt/Nghiệm thu PCCC	15-30 ngày	Tùy quy mô; hệ thống 10-50 triệu+
Cam kết môi trường	5-10 ngày	Phí soạn thảo: 1-3 triệu (nếu thuê)
Giấy phép bán rượu	10-15 ngày	0 – 100.000đ phí
Tổng thời gian	30-60 ngày	—

⚠️ Lưu ý quan trọng: Hoạt động kinh doanh trước khi có đủ giấy phép có thể bị phạt từ 3-7 triệu đồng (thiếu đăng ký kinh doanh) đến 30-50 triệu đồng (vi phạm ATTP) và bị đình chỉ hoạt động.

Cần hỗ trợ xin giấy phép ATTP, PCCC hoặc tư vấn điều kiện kinh doanh cho cơ sở ăn uống? Xem thêm kinh doanh có điều kiện tại Việt Nam hoặc đặt lịch tư vấn miễn phí với luật sư Talochi Legal.

Bài viết cập nhật theo Luật ATTP 2010, Nghị định 15/2018/NĐ-CP, Nghị định 136/2020/NĐ-CP và các quy định có hiệu lực đến tháng 7/2026.