Thủ tục phá sản doanh nghiệp 2026: Điều kiện, quy trình và hậu quả pháp lý

Phá sản doanh nghiệp là gì?

Theo Luật Phá sản 2014, doanh nghiệp được coi là mất khả năng thanh toán khi không thực hiện được nghĩa vụ thanh toán khoản nợ trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán. Đây là điều kiện tiên quyết để mở thủ tục phá sản.

Phá sản khác với giải thể: giải thể là doanh nghiệp chủ động chấm dứt hoạt động khi còn khả năng thanh toán nợ; phá sản xảy ra khi doanh nghiệp không còn khả năng trả nợ và cần tòa án can thiệp để phân bổ tài sản còn lại.

Ai có thể nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản?

• Chủ nợ không có bảo đảm: Khi doanh nghiệp không trả nợ đúng hạn quá 3 tháng
• Người lao động: Khi doanh nghiệp nợ lương, BHXH quá 3 tháng
• Chính doanh nghiệp/người đại diện pháp luật: Khi nhận thấy mất khả năng thanh toán (nghĩa vụ bắt buộc)
• Cổ đông/thành viên: Sở hữu từ 20% vốn điều lệ trở lên trong 6 tháng liên tục

Lưu ý: Người đại diện pháp luật có nghĩa vụ nộp đơn khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán. Không thực hiện có thể bị xử lý theo pháp luật.

Quy trình phá sản doanh nghiệp theo Luật Phá sản 2014

Giai đoạn 1: Nộp đơn và thụ lý (1-3 tháng)

Nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản tại TAND có thẩm quyền kèm: hồ sơ chứng minh mất khả năng thanh toán, danh sách chủ nợ, danh sách tài sản, báo cáo tài chính 3 năm gần nhất.

Tòa án xem xét và ra quyết định thụ lý trong vòng 30 ngày. Sau thụ lý, doanh nghiệp bị cấm: trả nợ, thanh lý tài sản, thế chấp tài sản nếu không có phép của Thẩm phán.

Giai đoạn 2: Kiểm kê tài sản và lập danh sách chủ nợ (3-6 tháng)

Quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản (do Tòa chỉ định) sẽ:

• Kiểm kê toàn bộ tài sản của doanh nghiệp
• Lập danh sách chủ nợ và xác định số nợ từng chủ nợ
• Tổ chức Hội nghị chủ nợ

Giai đoạn 3: Hội nghị chủ nợ và phục hồi hoạt động (nếu có)

Hội nghị chủ nợ quyết định có tiến hành phục hồi hoạt động kinh doanh hay không. Nếu đa số chủ nợ (đại diện ≥65% tổng số nợ không có bảo đảm) đồng ý, doanh nghiệp được lập phương án phục hồi trong tối đa 3 năm.

Giai đoạn 4: Tuyên bố phá sản và thanh lý tài sản

Tòa án tuyên bố phá sản khi: Hội nghị chủ nợ không thành, phương án phục hồi thất bại, hoặc doanh nghiệp không còn tài sản. Tài sản được thanh lý theo thứ tự ưu tiên:

1. Chi phí phá sản (phí quản tài viên, lệ phí tòa án)
2. Nợ lương, trợ cấp và BHXH của người lao động
3. Nợ phát sinh sau khi mở thủ tục phá sản
4. Nghĩa vụ tài chính với Nhà nước (thuế)
5. Chủ nợ không có bảo đảm (theo tỷ lệ)
6. Thành viên/cổ đông (nếu còn tài sản)

Hậu quả pháp lý sau phá sản

Đối với doanh nghiệp

Doanh nghiệp bị xóa tên khỏi Đăng ký kinh doanh, chấm dứt tư cách pháp nhân.

Đối với người quản lý doanh nghiệp

Chủ tịch HĐQT, Giám đốc/TGĐ, thành viên HĐQT của doanh nghiệp bị tuyên bố phá sản bị cấm thành lập và quản lý doanh nghiệp trong 3 năm kể từ ngày tòa tuyên bố phá sản (trừ trường hợp phá sản do nguyên nhân khách quan được tòa chấp nhận).

Đối với cổ đông/thành viên

Chịu trách nhiệm trong phạm vi vốn góp (với TNHH và CP). Thành viên hợp danh chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản cá nhân.

Phá sản hay Giải thể — nên chọn gì?

Tiêu chí	Phá sản	Giải thể
Điều kiện	Mất khả năng thanh toán	Vẫn có thể trả hết nợ
Thẩm quyền xử lý	Tòa án	Cơ quan đăng ký kinh doanh
Thời gian	1-3 năm	3-6 tháng
Hậu quả với người quản lý	Cấm thành lập DN 3 năm	Không có hạn chế
Chi phí	Cao hơn (quản tài viên, phí tòa)	Thấp hơn

Talochi Legal tư vấn toàn bộ quy trình phá sản và giải thể doanh nghiệp, từ đánh giá tình trạng pháp lý đến hoàn thiện thủ tục. Liên hệ tư vấn miễn phí ngay hôm nay.