Luật Đầu tư 2025 sửa đổi: 5 thay đổi lớn doanh nghiệp cần biết

Tổng quan Luật Đầu tư 2025 sửa đổi

Luật Đầu tư sửa đổi 2025 chính thức có hiệu lực từ 01/3/2026, với mục tiêu tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, đơn giản hóa thủ tục và mở rộng không gian kinh doanh cho cả doanh nghiệp trong nước lẫn nhà đầu tư nước ngoài.

Đây được đánh giá là gói cải cách đầu tư lớn nhất trong 5 năm qua, phản ánh cam kết của Chính phủ trong cải thiện môi trường kinh doanh và thu hút FDI trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt với các nước trong khu vực.

Thay đổi 1: Bỏ điều kiện kinh doanh cho 38 ngành nghề

Luật mới loại bỏ yêu cầu cấp phép riêng cho 38 ngành nghề kinh doanh có điều kiện, chuyển sang cơ chế đăng ký hoặc thông báo. Các lĩnh vực được hưởng lợi nhiều nhất:

• Dịch vụ tư vấn (kế toán, kiểm toán, quản lý)
• Thương mại điện tử và dịch vụ số
• Logistics nội địa và dịch vụ kho bãi quy mô nhỏ
• Một số ngành dịch vụ giáo dục và đào tạo nghề

Tác động thực tế: Rút ngắn thời gian chuẩn bị từ 3-6 tháng xuống còn vài ngày, giảm chi phí xin phép và rủi ro bị từ chối tùy tiện.

Thay đổi 2: Nhà đầu tư nước ngoài lập doanh nghiệp trước khi có IRC

Đây là thay đổi mang tính đột phá. Theo quy định cũ, nhà đầu tư nước ngoài phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) trước khi được thành lập doanh nghiệp — quy trình này mất 15-45 ngày và nhiều lần qua lại cơ quan quản lý.

Từ 01/3/2026, một số nhà đầu tư nước ngoài được phép thành lập doanh nghiệp trước, sau đó làm IRC trong giai đoạn vận hành. Điều kiện áp dụng cơ chế mới:

• Không thuộc lĩnh vực đầu tư có điều kiện với nhà đầu tư nước ngoài
• Tỷ lệ góp vốn nước ngoài không vượt quá ngưỡng quy định của từng ngành
• Không thuộc dự án phải phê duyệt chủ trương đầu tư

Thay đổi 3: Thu hẹp phạm vi dự án phải phê duyệt chủ trương

Trước đây, nhiều dự án phải qua thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư — một bước thủ tục tốn thời gian và chi phí. Luật mới thu hẹp đáng kể phạm vi này:

• Nâng ngưỡng vốn dự án phải phê duyệt
• Bỏ yêu cầu phê duyệt chủ trương với dự án mở rộng trong cùng lĩnh vực
• Đơn giản hóa trình tự phê duyệt đối với dự án trong khu công nghiệp, khu kinh tế

Thay đổi 4: Bổ sung ngành nghề được đầu tư có điều kiện

Song song với việc bỏ điều kiện nhiều ngành, Luật 2025 cũng bổ sung một số ngành nghề mới vào danh mục có điều kiện, phản ánh xu hướng quản lý các lĩnh vực mới nổi:

• Nền tảng số có khả năng lan truyền rộng (mạng xã hội, sàn thương mại điện tử lớn)
• Dịch vụ trí tuệ nhân tạo mức rủi ro cao
• Khai thác, thu thập dữ liệu quy mô lớn
• Năng lượng tái tạo quy mô lớn (điều chỉnh quy trình phê duyệt)

Thay đổi 5: Cơ chế bảo đảm đầu tư mạnh hơn

Luật 2025 bổ sung và củng cố các cơ chế bảo vệ nhà đầu tư:

• Bảo đảm không tịch thu tài sản trái pháp luật — cam kết mạnh hơn với nhà đầu tư nước ngoài
• Cơ chế giải quyết tranh chấp đầu tư rõ ràng hơn, tăng tùy chọn trọng tài quốc tế
• Bảo đảm chuyển lợi nhuận về nước sau khi thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính
• Ổn định chính sách — cam kết không áp dụng điều kiện bất lợi hơn với dự án đang triển khai

Tác động với doanh nghiệp FDI tại Hải Phòng

Hải Phòng là điểm đến FDI trọng điểm phía Bắc với các khu công nghiệp VSIP, Đình Vũ, DEEP C. Những thay đổi của Luật Đầu tư 2025 tác động trực tiếp:

• Nhà đầu tư mới vào KCN không cần chờ IRC mới tuyển dụng và chuẩn bị mặt bằng
• Dự án mở rộng trong KCN được phê duyệt nhanh hơn đáng kể
• Hợp đồng BOT, BTO trong logistics cảng được điều chỉnh thuận lợi hơn

Câu hỏi thường gặp

Nhà đầu tư Hàn Quốc muốn thành lập công ty 100% vốn tại Hải Phòng — bước đầu tiên là gì?

Theo Luật 2025, có thể nộp hồ sơ thành lập doanh nghiệp tại Sở KH&ĐT đồng thời với hồ sơ IRC (với dự án không thuộc diện phê duyệt chủ trương). Thực tế cần kiểm tra ngành nghề cụ thể — một số ngành vẫn phải có IRC trước. Liên hệ Talochi để được tư vấn lộ trình phù hợp.

Doanh nghiệp đang có dự án đầu tư từ trước 2026 — có phải điều chỉnh hồ sơ gì không?

Dự án đã được cấp IRC và đang hoạt động không bắt buộc phải điều chỉnh. Tuy nhiên, nếu muốn mở rộng hoặc thay đổi ngành nghề, có thể áp dụng quy trình mới để được phê duyệt nhanh hơn.