Điều kiện kinh doanh ăn uống 2026: ATTP, PCCC và các giấy phép cần thiết

Tổng quan các giấy phép cần thiết khi mở nhà hàng, quán ăn

Kinh doanh ăn uống tại Việt Nam năm 2026 đòi hỏi chủ cơ sở phải xin đủ 6 loại giấy phép/chứng nhận từ nhiều cơ quan nhà nước khác nhau. Việc thiếu bất kỳ loại giấy phép nào đều có thể dẫn đến phạt tiền hoặc buộc đóng cửa theo quy định tại Nghị định 115/2018/NĐ-CP (sửa đổi bởi NĐ 124/2021/NĐ-CP).

Giấy phép 1: Đăng ký kinh doanh (ĐKKD)

Đây là bước đầu tiên và bắt buộc. Tùy quy mô, bạn có thể chọn:

• Hộ kinh doanh: Đăng ký tại UBND quận/huyện, lệ phí 100.000đ, thời gian 3 ngày. Phù hợp quán ăn nhỏ, gia đình.
• Công ty TNHH/Cổ phần: Đăng ký tại Phòng Đăng ký kinh doanh – Sở KH&ĐT, miễn phí, thời gian 3 ngày. Phù hợp nhà hàng quy mô lớn, chuỗi.

Ngành nghề đăng ký cần ghi đúng mã VSIC: 5610 – Nhà hàng và các dịch vụ ăn uống phục vụ lưu động hoặc 5630 – Phục vụ đồ uống tùy theo loại hình.

Giấy phép 2: Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm (ATTP)

Căn cứ: Nghị định 15/2018/NĐ-CP (sửa đổi NĐ 67/2016/NĐ-CP) hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm 2010.

Cơ quan cấp tại Hải Phòng

• Sở Y tế Hải Phòng: Cấp cho cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống có quy mô phục vụ từ 200 suất ăn/ngày trở lên hoặc có phòng ăn từ 200 ghế trở lên.
• Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hải Phòng: Cấp cho cơ sở nhỏ hơn 200 suất/ngày.
• UBND quận/huyện (Ban Y tế): Cấp cho cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, hộ kinh doanh gia đình.

Điều kiện ATTP chi tiết cần đáp ứng

• Cơ sở vật chất: Khu chế biến, khu ăn uống, khu vệ sinh phải tách biệt; nền, tường, trần sạch sẽ, dễ vệ sinh; hệ thống thoát nước đảm bảo.
• Trang thiết bị, dụng cụ: Tủ lạnh, tủ bảo quản thực phẩm; dụng cụ chế biến và ăn uống bằng vật liệu an toàn, không nhiễm độc.
• Nguồn nước: Sử dụng nước sạch đạt tiêu chuẩn QCVN 02:2009/BYT.
• Xử lý chất thải: Có hệ thống thu gom và xử lý rác thải, nước thải đúng quy định.
• Nhân viên: Chủ cơ sở và người trực tiếp chế biến phải có giấy khám sức khỏe không mắc bệnh truyền nhiễm và chứng nhận tập huấn kiến thức ATTP.

Hồ sơ và thời gian giải quyết

Hồ sơ gồm: đơn đề nghị, bản sao ĐKKD, bản thuyết minh về điều kiện ATTP, bản sao giấy khám sức khỏe nhân viên, chứng nhận tập huấn ATTP. Thời gian giải quyết: 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ đầy đủ.

Giấy phép 3: Phòng cháy chữa cháy (PCCC)

Căn cứ: Luật Phòng cháy và chữa cháy 2001, sửa đổi bổ sung 2013 và Nghị định 136/2020/NĐ-CP.

Khi nào cần giấy phép PCCC?

Cơ sở kinh doanh ăn uống từ 50m² trở lên bắt buộc phải có Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế PCCC (xây mới/cải tạo) và nghiệm thu PCCC trước khi đưa vào sử dụng.

Cơ quan cấp tại Hải Phòng: Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH – Công an TP. Hải Phòng.

Điều kiện PCCC cơ bản

• Có lối thoát hiểm rõ ràng, đủ rộng (tối thiểu 0,8m), có đèn chỉ dẫn lối thoát hiểm.
• Hệ thống báo cháy tự động (với cơ sở từ 300m² hoặc 3 tầng trở lên).
• Bình chữa cháy xách tay đặt đúng vị trí, còn hạn sử dụng.
• Hệ thống điện đảm bảo an toàn, không quá tải, dây điện không đi ngầm qua vật liệu cháy.
• Có biển cấm lửa, cấm hút thuốc tại khu vực bếp và kho.
• Nhân viên được tập huấn kỹ năng chữa cháy ban đầu và thoát nạn.

Giấy phép 4: Giấy phép môi trường (Loại C)

Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP, cơ sở kinh doanh ăn uống có quy mô nhỏ (không nằm trong danh mục phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường) cần thực hiện đăng ký môi trường tại UBND cấp xã/phường.

Nội dung đăng ký: mô tả hoạt động, lượng chất thải rắn, nước thải, khí thải phát sinh và biện pháp xử lý. Thời gian: 10 ngày làm việc.

Giấy phép 5 & 6: Vệ sinh cơ sở và giấy tờ y tế nhân viên

Dù không phải "giấy phép" riêng biệt, các cơ sở ăn uống phải đảm bảo:

• Giấy khám sức khỏe định kỳ của tất cả nhân viên tiếp xúc thực phẩm (1 năm/lần). Khám tại các cơ sở y tế được Sở Y tế công nhận.
• Chứng nhận tập huấn kiến thức ATTP (3 năm/lần) cho chủ cơ sở và người trực tiếp chế biến.

Mức phạt khi kinh doanh không đủ giấy phép

Theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP (sửa đổi bởi NĐ 124/2021), mức phạt cụ thể:

• Không có Giấy chứng nhận ATTP: Phạt tiền từ 20.000.000 – 30.000.000 đồng và buộc đình chỉ hoạt động cho đến khi có giấy phép.
• Vi phạm điều kiện ATTP: Phạt từ 5.000.000 – 50.000.000 đồng tùy mức độ vi phạm.
• Vi phạm PCCC: Theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, phạt từ 500.000 – 50.000.000 đồng; có thể bị đình chỉ hoạt động, thậm chí tạm đình chỉ không thời hạn với vi phạm nghiêm trọng.

Lộ trình xin giấy phép khuyến nghị

Để tránh lãng phí thời gian và chi phí, hãy thực hiện theo lộ trình sau:

1. Tháng 1–2: Đăng ký kinh doanh + Nộp hồ sơ thẩm duyệt PCCC (nếu đang xây dựng/cải tạo).
2. Tháng 2–3: Hoàn thiện cơ sở theo yêu cầu ATTP và PCCC; gửi nhân viên đi khám sức khỏe và tập huấn ATTP.
3. Tháng 3: Nộp hồ sơ xin Giấy chứng nhận ATTP + Đăng ký môi trường.
4. Tháng 4: Nghiệm thu PCCC. Nhận Giấy chứng nhận ATTP.
5. Tháng 4–5: Khai trương sau khi có đủ giấy phép.

Hỗ trợ pháp lý tại Hải Phòng

Talochi Legal cung cấp dịch vụ trọn gói hỗ trợ xin giấy phép kinh doanh ăn uống tại Hải Phòng: từ đăng ký kinh doanh, chuẩn bị hồ sơ ATTP, tư vấn đáp ứng điều kiện PCCC đến đăng ký môi trường. Liên hệ ngay để được báo giá và lịch trình cụ thể phù hợp với cơ sở của bạn.

Quy định về an toàn thực phẩm chi tiết

Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm (ATTP) do cơ quan y tế cấp quận/huyện cấp cho cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống. Thời hạn giấy chứng nhận là 3 năm, sau đó phải làm thủ tục gia hạn trước 6 tháng khi hết hạn. Cơ sở nhỏ lẻ dưới 50 suất ăn/ngày được miễn cấp giấy chứng nhận nhưng vẫn phải cam kết đảm bảo ATTP và chịu sự kiểm tra định kỳ.

Điều kiện để được cấp giấy ATTP bao gồm: có đủ diện tích, bố trí bếp tách biệt khu chế biến sống và chín, nguồn nước đạt tiêu chuẩn, nhân viên tiếp xúc thực phẩm có giấy khám sức khỏe và chứng chỉ tập huấn kiến thức ATTP còn hiệu lực. Chi phí tập huấn ATTP khoảng 500.000-1.000.000 đồng/người, giấy có hiệu lực 3 năm.

Xử phạt vi phạm an toàn thực phẩm

Theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 124/2021), mức phạt vi phạm ATTP trong kinh doanh dịch vụ ăn uống khá nặng: không có giấy chứng nhận ATTP bị phạt 20-30 triệu đồng; sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc phạt 10-20 triệu đồng; không đảm bảo vệ sinh cá nhân cho nhân viên phạt 3-5 triệu đồng. Trường hợp gây ngộ độc thực phẩm, ngoài phạt hành chính còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 317 BLHS 2015.

Giấy phép kinh doanh rượu bia

Cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống có bán rượu bia cần thêm giấy phép bán lẻ rượu do Phòng Kinh tế hoặc Phòng Công Thương cấp quận/huyện cấp. Điều kiện: có đăng ký kinh doanh ngành bán lẻ đồ uống có cồn, cam kết tuân thủ quy định không bán rượu cho người dưới 18 tuổi (Luật Phòng chống tác hại rượu bia 2019). Giấy phép có thời hạn 5 năm, lệ phí cấp mới 200.000 đồng. Bán rượu không có giấy phép bị phạt 5-10 triệu đồng.

Talochi Legal cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý trọn gói cho các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, từ xin giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận ATTP, phương án PCCC đến giấy phép bán lẻ rượu. Liên hệ đường dây nóng để được tư vấn miễn phí và hỗ trợ thủ tục nhanh nhất trong vòng 24 giờ, phục vụ khách hàng trên toàn quốc.

Đừng để thiếu giấy phép làm gián đoạn hoạt động kinh doanh của bạn — chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý ngay từ đầu là cách tốt nhất để yên tâm vận hành và phát triển bền vững.