Khung pháp lý thương mại điện tử tại Việt Nam
Thương mại điện tử tại Việt Nam chịu sự điều chỉnh của:
- Nghị định 52/2013/NĐ-CP (sửa đổi bởi NĐ 85/2021) về thương mại điện tử
- Luật Giao dịch điện tử 2023 (có hiệu lực từ 1/7/2024)
- Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân
- Thông tư 47/2014/TT-BCT về quản lý website TMĐT
Các hình thức kinh doanh thương mại điện tử
1. Website TMĐT bán hàng
Doanh nghiệp bán hàng trực tiếp qua website riêng. Bắt buộc: thông báo hoặc đăng ký với Bộ Công Thương tùy quy mô, hiển thị đầy đủ thông tin doanh nghiệp, chính sách đổi trả rõ ràng.
2. Sàn giao dịch TMĐT
Platform kết nối người mua và người bán (như Shopee, Lazada, Tiki). Yêu cầu pháp lý nghiêm ngặt hơn: phải đăng ký với Bộ Công Thương, kiểm soát người bán, bảo vệ người tiêu dùng, báo cáo thuế định kỳ.
3. Mạng xã hội bán hàng
Kinh doanh qua Facebook, Instagram, TikTok Shop. Từ 2023, cá nhân và tổ chức bán hàng qua mạng xã hội phải đăng ký với Bộ Công Thương nếu doanh thu vượt ngưỡng nhất định.
Nghĩa vụ pháp lý của website thương mại điện tử
Thông tin bắt buộc hiển thị
- Tên đăng ký kinh doanh, địa chỉ trụ sở, mã số thuế
- Thông tin liên hệ (điện thoại, email)
- Giấy phép kinh doanh (nếu kinh doanh ngành nghề có điều kiện)
- Chính sách bảo mật thông tin khách hàng
- Chính sách đổi trả, hoàn tiền, giải quyết khiếu nại
Hợp đồng điện tử
Xác nhận đơn hàng qua email/SMS là hợp đồng điện tử có giá trị pháp lý theo Luật Giao dịch điện tử 2023. Cần lưu giữ bằng chứng giao dịch tối thiểu 5 năm.
Thuế thương mại điện tử — cập nhật 2026
Từ 2022, Tổng cục Thuế yêu cầu các sàn TMĐT báo cáo thông tin người bán hàng định kỳ. Người bán hàng online phải:
- Đăng ký mã số thuế (nếu doanh thu > 100 triệu đồng/năm)
- Nộp thuế GTGT (5% hoặc 10% tùy hàng hóa)
- Nộp thuế TNCN (cá nhân) hoặc TNDN (doanh nghiệp)
- Khai báo doanh thu đúng — Tổng cục Thuế có thể đối chiếu với dữ liệu từ sàn TMĐT và ngân hàng
Bảo vệ dữ liệu cá nhân trong TMĐT — Nghị định 13/2023
Nghị định 13/2023/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân (có hiệu lực từ 1/7/2023) tạo ra nghĩa vụ mới cho doanh nghiệp TMĐT:
- Thu thập dữ liệu cá nhân phải có sự đồng ý rõ ràng của người dùng
- Phải có chính sách bảo mật đầy đủ, dễ hiểu
- Thông báo ngay khi xảy ra vi phạm dữ liệu
- Quyền của người dùng: xem, sửa, xóa dữ liệu cá nhân của họ
Câu hỏi thường gặp về pháp lý thương mại điện tử?
Bán hàng trên Shopee/Lazada cần đăng ký gì?
Cá nhân bán hàng online dưới 100 triệu đồng/năm không cần đăng ký kinh doanh. Trên ngưỡng này cần đăng ký hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp và kê khai thuế. Từ 2024, các sàn TMĐT lớn báo cáo doanh thu người bán cho cơ quan thuế tự động.
Dropshipping qua website nước ngoài có hợp pháp không?
Có, nhưng vẫn phải tuân thủ pháp luật Việt Nam về thuế (khai báo doanh thu thu từ nước ngoài) và pháp luật về nhập khẩu hàng hóa (qua đường bưu điện hoặc chuyển phát nhanh có ngưỡng miễn thuế).