Luật Xây dựng 2025: Cắt giảm 56 ngành nghề điều kiện và miễn phép xây dựng mới

Luật Xây dựng 2025 — Cải cách đột phá cho ngành bất động sản và xây dựng

Từ ngày 01/7/2026, Luật Xây dựng 2025 cùng các nghị định hướng dẫn chính thức có hiệu lực, mang lại nhiều thay đổi quan trọng cho doanh nghiệp bất động sản, nhà thầu xây dựng, chủ đầu tư và các đơn vị tư vấn thiết kế.

Điểm nổi bật nhất: cắt giảm mạnh điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực xây dựng và mở rộng đáng kể danh mục công trình được miễn giấy phép xây dựng — giảm gánh nặng thủ tục hành chính cho hàng nghìn dự án mỗi năm.

56 ngành nghề xây dựng được bãi bỏ điều kiện kinh doanh

Luật Đầu tư 2025 (sửa đổi) và Luật Xây dựng 2025 phối hợp giảm số ngành nghề kinh doanh có điều kiện từ 198 xuống còn 142 — tức bãi bỏ 56 ngành nghề. Trong lĩnh vực xây dựng, các ngành được gỡ bỏ điều kiện bao gồm:

• Dịch vụ tư vấn xây dựng quy mô nhỏ (dưới ngưỡng nhất định)
• Sản xuất và kinh doanh vật liệu xây dựng thông thường (gạch, cát, đá không đặc thù)
• Cho thuê thiết bị xây dựng thông thường
• Dịch vụ thiết kế nội thất, ngoại thất
• Dịch vụ quản lý tòa nhà quy mô nhỏ

Trước đây, các ngành này yêu cầu chứng chỉ hành nghề, giấy phép kinh doanh riêng, và thẩm định định kỳ — vừa mất thời gian vừa tốn chi phí.

Danh mục công trình được miễn giấy phép xây dựng mở rộng

Đây là thay đổi trực tiếp ảnh hưởng đến tiến độ và chi phí dự án. Các công trình sau được miễn giấy phép xây dựng từ 01/7/2026:

Nhóm công trình quốc phòng, an ninh

Toàn bộ công trình phục vụ quốc phòng, an ninh theo danh mục Bộ Quốc phòng/Công an quy định — không cần xin phép xây dựng dân sự.

Nhóm công trình đầu tư công đặc thù

Công trình hạ tầng kỹ thuật trong khu công nghiệp, khu kinh tế đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch chi tiết được miễn giấy phép xây dựng — chỉ cần thông báo với Ban Quản lý KCN.

Nhóm công trình cải tạo nhỏ

Sửa chữa, cải tạo công trình không thay đổi kết cấu chịu lực, không thay đổi công năng, không ảnh hưởng môi trường — miễn giấy phép nhưng phải thông báo với UBND cấp xã.

Nhóm công trình nông nghiệp

Nhà kho, nhà xưởng phục vụ nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản tại vùng nông thôn theo quy hoạch được miễn giấy phép.

Cải cách quy trình thẩm định và cấp phép

Ngoài mở rộng miễn phép, Luật 2025 còn cải cách quy trình:

• Rút ngắn thời gian thẩm định thiết kế: Công trình nhóm C từ 40 ngày xuống 20 ngày làm việc
• Thẩm định trực tuyến: Toàn bộ hồ sơ xin phép xây dựng nộp qua cổng dịch vụ công trực tuyến — không còn nộp giấy
• Một cửa liên thông: Tích hợp thẩm định phòng cháy chữa cháy, môi trường, quy hoạch vào một quy trình duy nhất (thay vì 3 bộ riêng biệt)
• Cấp phép ngay khi đủ hồ sơ: Cơ quan cấp phép không được yêu cầu bổ sung hồ sơ quá 1 lần

Thay đổi về chứng chỉ hành nghề xây dựng

Luật 2025 cũng cải cách hệ thống chứng chỉ hành nghề xây dựng:

• Tăng thời hạn hiệu lực chứng chỉ từ 5 năm lên 7 năm
• Công nhận lẫn nhau giữa các địa phương — chứng chỉ cấp tại Hà Nội có giá trị toàn quốc (bỏ quy định phải xin cấp lại khi làm việc ở tỉnh khác)
• Thi trực tuyến: Kỳ thi cấp chứng chỉ hành nghề có thể thực hiện trực tuyến định kỳ 6 tháng/lần
• Chứng chỉ nước ngoài: Kỹ sư, kiến trúc sư có chứng chỉ quốc tế được công nhận theo danh mục hiệp định song phương

Tác động với doanh nghiệp bất động sản

Doanh nghiệp phát triển dự án bất động sản hưởng lợi từ:

• Rút ngắn thời gian cấp phép xây dựng 20–40% với dự án nhóm B, C
• Giảm chi phí tuân thủ với các công trình nội bộ, phụ trợ
• Dễ dàng hơn trong tuyển dụng và hợp tác với chuyên gia nước ngoài

Câu hỏi thường gặp

Tôi muốn sửa mặt tiền nhà phố và mở thêm cửa — có cần xin phép không?

Cải tạo mặt ngoài nhà (thay đổi kiến trúc) thường vẫn cần giấy phép xây dựng nếu thay đổi màu sắc, hình dạng công trình trong khu vực đô thị. Tuy nhiên, Luật 2025 rút ngắn quy trình — có thể hoàn thành trong 10-15 ngày thay vì 30-40 ngày như trước.

Doanh nghiệp không có chứng chỉ hành nghề xây dựng có được nhận thầu không?

Phụ thuộc quy mô công trình. Công trình nhóm C trở lên và một số hạng mục đặc thù vẫn yêu cầu chứng chỉ hành nghề. Bãi bỏ điều kiện chủ yếu áp dụng cho tư vấn quy mô nhỏ và vật liệu xây dựng, không phải thi công xây dựng công trình.