Cạnh tranh không lành mạnh: Doanh nghiệp bị xâm phạm có thể làm gì?

Cạnh tranh không lành mạnh là gì?

Theo Điều 45 Luật Cạnh tranh 2018, hành vi cạnh tranh không lành mạnh là hành vi của doanh nghiệp trái với nguyên tắc thiện chí, trung thực, tập quán thương mại và gây thiệt hại hoặc có thể gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khác.

Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh phổ biến

1. Chỉ dẫn gây nhầm lẫn

Sử dụng tên thương mại, nhãn hiệu, bao bì, biểu tượng, khẩu hiệu tương tự đến mức gây nhầm lẫn với doanh nghiệp khác. Ví dụ: copy gần giống logo, bao bì sản phẩm của đối thủ để "ăn theo" danh tiếng.

2. Xâm phạm bí mật kinh doanh

Thu thập, tiết lộ, sử dụng thông tin bí mật kinh doanh của doanh nghiệp khác mà không được phép: danh sách khách hàng, công thức sản phẩm, quy trình sản xuất, chiến lược kinh doanh.

3. Ép buộc trong kinh doanh

Ép buộc khách hàng hoặc đối tác của doanh nghiệp khác không giao dịch với họ thông qua hành vi đe dọa hoặc cưỡng ép.

4. Gièm pha doanh nghiệp khác

Cung cấp thông tin không trung thực về doanh nghiệp đối thủ: tung tin đồn về chất lượng sản phẩm, tình trạng tài chính, uy tín gây thiệt hại cho họ.

5. Gây rối hoạt động kinh doanh

Cản trở, làm gián đoạn hoạt động kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp đối thủ: phá hoại hệ thống, thuê người gây rối, DDoS website...

6. Quảng cáo nhằm cạnh tranh không lành mạnh

So sánh trực tiếp hàng hóa, dịch vụ của mình với của doanh nghiệp khác một cách thiếu trung thực; bắt chước quảng cáo của đối thủ gây nhầm lẫn.

7. Khuyến mại nhằm cạnh tranh không lành mạnh

Tổ chức khuyến mại gian dối, đưa ra thông tin sai lệch về chương trình khuyến mại.

Doanh nghiệp bị xâm phạm có thể làm gì?

Bước 1: Thu thập bằng chứng

Đây là bước quan trọng nhất. Bằng chứng cần có:

• Ảnh chụp, video quay lại hành vi vi phạm
• Mẫu sản phẩm, tài liệu quảng cáo của bên vi phạm
• Bằng chứng thiệt hại: doanh thu giảm, khách hàng phàn nàn, đơn hàng bị hủy
• Công văn, email nếu có
• Lập vi bằng (qua Thừa phát lại) để bảo toàn chứng cứ điện tử

Bước 2: Lựa chọn kênh xử lý

Kênh hành chính — Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (UBCTQG):

• Nhanh hơn, chi phí thấp hơn kiện tòa
• Mức phạt: đến 2% tổng doanh thu năm trước của bên vi phạm
• Thời hạn điều tra: tối đa 60 ngày (có thể gia hạn)

Kênh dân sự — Tòa án:

• Khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại
• Yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm
• Yêu cầu đăng cải chính công khai

Kênh sở hữu trí tuệ — Cục SHTT/Thanh tra Bộ KH&CN:

• Nếu hành vi liên quan đến nhãn hiệu, bản quyền, kiểu dáng
• Xử phạt hành chính, buộc tiêu hủy hàng hóa vi phạm

Bước 3: Yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp

Trong quá trình tố tụng, có thể yêu cầu Tòa áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời: tạm đình chỉ sản xuất, phong tỏa tài sản, buộc thu hồi hàng hóa vi phạm — để ngăn thiệt hại tiếp tục phát sinh.

Mức bồi thường thiệt hại

Thiệt hại được bồi thường bao gồm:

• Thiệt hại vật chất trực tiếp: doanh thu giảm, chi phí xử lý hậu quả
• Lợi nhuận bị mất
• Tổn thất về uy tín, thương hiệu
• Chi phí thuê luật sư và chi phí tố tụng hợp lý

Phòng ngừa từ sớm

Doanh nghiệp nên chủ động bảo vệ bằng cách:

• Đăng ký nhãn hiệu sớm trước khi ra thị trường
• Ký thỏa thuận bảo mật (NDA) với nhân viên, đối tác
• Theo dõi thị trường và đối thủ định kỳ
• Lưu giữ bằng chứng về thời điểm sử dụng nhãn hiệu, tên thương mại

Talochi Legal tư vấn và đại diện xử lý các vụ cạnh tranh không lành mạnh, từ thu thập bằng chứng đến khởi kiện và đàm phán bồi thường. Liên hệ tư vấn miễn phí.