Thi hành án dân sự: Quy trình đòi tiền sau thắng kiện

Thi hành án dân sự là gì?

Thi hành án dân sự là quá trình cưỡng chế thực hiện bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Dù thắng kiện, nếu bên thua không tự nguyện thực hiện, người được thi hành án phải yêu cầu Cơ quan thi hành án cưỡng chế.

Bước 1: Nộp đơn yêu cầu thi hành án

Trong vòng 5 năm kể từ ngày bản án có hiệu lực, người được thi hành án nộp đơn đến Chi cục Thi hành án dân sự nơi bị đơn cư trú/có tài sản. Hồ sơ gồm:

• Đơn yêu cầu thi hành án
• Bản án/quyết định của Tòa đã có hiệu lực (bản sao chứng thực)
• Thông tin tài sản của người phải thi hành án (nếu biết): địa chỉ, số tài khoản, số biển xe, sổ đỏ…

Bước 2: Chấp hành viên ra quyết định và xác minh tài sản

Cơ quan thi hành án thông báo cho người phải thi hành án tự nguyện thi hành trong 15 ngày. Nếu không tự nguyện, Chấp hành viên tiến hành xác minh tài sản qua:

• Tra cứu tài khoản ngân hàng (phối hợp với NHNN)
• Tra cứu bất động sản tại Văn phòng đăng ký đất đai
• Tra cứu đăng ký xe cộ tại Cảnh sát giao thông
• Xác minh tại nơi làm việc nếu khấu trừ lương

Bước 3: Áp dụng biện pháp cưỡng chế

Phong tỏa, khấu trừ tài khoản ngân hàng

Chấp hành viên ra quyết định phong tỏa và yêu cầu ngân hàng chuyển tiền trả cho bên được thi hành án. Đây là biện pháp nhanh và hiệu quả nhất khi biết tài khoản ngân hàng của bên phải thi hành.

Kê biên, bán đấu giá bất động sản

Nếu không có tiền mặt, Chấp hành viên kê biên bất động sản (nhà, đất). Trình tự:

1. Ra quyết định kê biên, đăng ký ngăn chặn giao dịch tại Văn phòng đăng ký đất đai
2. Thuê công ty thẩm định giá định giá tài sản kê biên
3. Bán đấu giá tại tổ chức đấu giá được phép
4. Chia tiền theo thứ tự ưu tiên (chi phí thi hành án, nợ được bảo đảm, nợ được thi hành)

Khấu trừ lương

Không quá 30% lương hàng tháng (trừ trường hợp nuôi con nhỏ hoặc hoàn cảnh đặc biệt). Chấp hành viên ra quyết định yêu cầu nơi làm việc khấu trừ và nộp cho cơ quan thi hành án.

Xử lý khi người phải thi hành án tẩu tán tài sản

Nếu phát hiện bên phải thi hành án tẩu tán, che giấu tài sản, có thể:

• Yêu cầu Chấp hành viên điều tra, xác minh
• Tố cáo hình sự về tội "không chấp hành bản án" (Điều 380 BLHS) — phạt tiền hoặc tù giam
• Yêu cầu Tòa án hủy giao dịch chuyển nhượng tài sản được thực hiện để trốn tránh thi hành án

Câu hỏi thường gặp về thi hành án dân sự?

Chi phí thi hành án do ai chịu?

Bên được thi hành án tạm ứng chi phí cưỡng chế. Cuối cùng chi phí này do bên phải thi hành án chịu (trừ vào tiền thu được). Nếu không đủ tài sản để trả, bên được thi hành án có thể chịu một phần chi phí. Phí thi hành án: 3% trên số tiền/tài sản thực tế thu được, tối đa 200 triệu đồng/vụ. Xem thêm: Thủ tục khởi kiện đòi nợ tại Tòa án.